Kartric resursu: "2 000 səhifə" nə deməkdir? ISO/IEC 19752, 19798 və 24711 sadə dildə

Kartric və ya toner qutusunda "təxminən 2 000 səhifə" yazılır, amma ofisdə həmin kartric bəzən 1 200, bəzən 2 500 səhifədən sonra bitir. Bu, həmişə kartricin qüsurlu olması demək deyil. Səbəbi çox vaxt həmin rəqəmin necə ölçüldüyündədir. Bu məqalədə resurs (ingiliscə page yield — kartricin çap edə biləcəyi səhifə sayı) anlayışını, onu ölçən ISO/IEC standartlarını və real xərci necə hesablamağı izah edirik.

Qısa cavab

  • Böyük istehsalçıların (HP, Brother, Epson, Canon və s.) qutuda yazdığı resurs adətən ISO/IEC standartı üzrə laboratoriya testinin nəticəsidir.
  • Test standart səhifələrlə, fasiləsiz çapla və sabit mühit şəraitində aparılır. Sizin ofisinizdəki sənədlər, çap rejimi və vərdişlər fərqlidirsə, nəticə də fərqli olacaq.
  • Bu rəqəm müqayisə üçün nəzərdə tutulub, "minimum zəmanət" deyil.

Hansı standart hansı kartric üçündür?

Standart Nəyə aiddir Qısa məzmun
ISO/IEC 19752 Monoxrom (ağ-qara) lazer toner kartricləri Ağ-qara lazer printerlərdə toner resursunun ölçülmə metodu
ISO/IEC 19798 Rəngli lazer toner kartricləri Rəngli lazer printerlərdə hər rəngin resursunun ölçülməsi
ISO/IEC 24711 Inkjet (mürəkkəbli) kartriclər Mürəkkəb kartricinin resursunun ölçülmə metodu
ISO/IEC 24712 Test səhifələri 19798 və 24711 testlərində istifadə olunan standart rəngli səhifə dəsti

ISO/IEC 19752-nin ən son nəşri 2025-ci ildə dərc olunub və 2017-ci il nəşrini əvəz edib. Standart A3 və daha böyük formatlı printerlərə və yalnız foto çap edən cihazlara şamil olunmur.

Test necə aparılır?

Eyni modelli üç lazer printer fasiləsiz çap edir — resurs testi bir neçə printer və kartric üzərində aparılır
Eyni modelli üç lazer printer fasiləsiz çap edir — resurs testi bir neçə printer və kartric üzərində aparılır

ISO resurs testinin sxemi: 3 printer, hər birində 3 kartric, standart səhifələrin fasiləsiz çapı və statistik hesablama
ISO resurs testinin sxemi: 3 printer, hər birində 3 kartric, standart səhifələrin fasiləsiz çapı və statistik hesablama

İstehsalçıların açıqladığı metodika əsasında testin əsas şərtləri belədir:

  1. Nümunə sayı. Ən azı 3 printerdə, hər kartric növündən ən azı 3 ədəd (cəmi ən azı 9 kartric) sınanır. Rəngli lazerdə hər rəngdən ən azı 9 kartric test olunur.
  2. Mühit. Brother-in ISO/IEC 19798 izahına görə test 23 ± 2 °C temperaturda və 50 ± 10% nisbi rütubətdə aparılır.
  3. Standart səhifələr. Ağ-qara testdə standart bir səhifə, rəngli və inkjet testdə isə ISO/IEC 24712-dəki beş səhifəlik dəst (dörd "ofis sənədi" tipli səhifə və bir diaqnostik səhifə) çap olunur. Bu səhifələr fotoşəkil çapını təmsil etmir.
  4. Fasiləsiz çap. Səhifələr ardıcıl, ara vermədən kartric "bitənə" qədər çap olunur.
  5. Kartricin bitməsi. HP-nin izahına görə kartric test səhifələri solğunlaşanda ömrünün sonuna çatmış sayılır; Brother-in testində isə printer "Toneri dəyişin" (Replace Toner) bildirəndə kartric dəyişdirilir.
  6. Hesablama. Nəticələr statistik işlənir. Məsələn, Brother rəngli tonerlər üçün 90% etibarlılıq səviyyəsində aşağı həddi hesablayır və qutuda bu rəqəmdən böyük olmayan dəyəri yazır.

Standart nəyi ölçmür?

Bu hissə ən çox səhv başa düşülən yerdir:

  • Keyfiyyəti və etibarlılığı ölçmür. ISO/IEC 19752-nin təsvirində açıq yazılıb ki, standart yalnız resursun ölçülməsi üçündür; testdən keyfiyyət, etibarlılıq və s. haqqında iddia çıxarmaq olmaz.
  • Səhifə xərcini birbaşa hesablamır. Resurs səhifə xərcinin yalnız bir komponentidir; qiymət, baraban (drum) və digər sərfiyyat materialları ayrıca nəzərə alınmalıdır.
  • İlk quraşdırmanı nəzərə almır. HP və Epson qeyd edir ki, inkjet printerin ilk işə salınmasında sistemi doldurmaq üçün işlənən mürəkkəb ISO testinə daxil deyil — ona görə ilk kartric gözləniləndən tez bitə bilər.
  • Sizin vərdişlərinizi nəzərə almır. Test fasiləsiz gedir. Real həyatda isə printer tez-tez yandırılıb-söndürülür, kiçik işlər çap olunur, inkjet printer başlığı təmizləmək üçün mürəkkəb sərf edir. Epson bildirir ki, xidmət əməliyyatlarında bütün rənglər istifadə olunur və nadir çap zamanı resurs aşağı ola bilər.
  • Hər kartric üçün zəmanət deyil. HP-nin ifadəsi ilə, açıqlanan resurs kartricin çap edəcəyi minimum səhifə sayı kimi nəzərdə tutulmayıb; istehsal fərqlərinə görə ayrı-ayrı kartriclər ortalamadan yuxarı və aşağı nəticə verə bilər.

"5% örtük" nə deməkdir?

ISO standartlarından əvvəl resurs çox vaxt "təxminən 5% örtüklü səhifə" ilə ifadə olunurdu (örtük — vərəqin toner və ya mürəkkəblə örtülən sahəsinin faizi). Problem ondaydı ki, hər istehsalçı bunu öz üsulu ilə ölçürdü. ISO metodları məhz bu qarışıqlığı aradan qaldırmaq üçün yaranıb. HP qeyd edir ki, satışda olan bir neçə köhnə toner üçün resurs hələ də HP-nin daxili "5% örtük" metodu ilə verilir. Yəni qutuda hansı metodun yazıldığına baxmaq faydalıdır.

Praktik nəticə: əgər sizin sənədləriniz sıx mətnli, cədvəlli, loqolu və ya qrafiklidirsə, örtük test səhifələrindən çox ola bilər və resurs azalar. Seyrək mətnli sənədlərdə isə əksinə.

Analoq kartriclərdə rəqəm müqayisə oluna bilərmi?

Brother açıq qeyd edir ki, "uyğun" (compatible) kimi satılan üçüncü tərəf kartricləri resursu ISO metodu ilə ölçməyə bilər və bu halda rəqəmlər birbaşa müqayisə oluna bilməz. Ona görə alarkən satıcıdan soruşun: "Bu rəqəm hansı standartla ölçülüb?" Cavab "ISO/IEC 19752" (və ya rəngli üçün 19798) deyilsə, rəqəmi təxmini qəbul edin. Bu sual həm orijinal, həm də analoq kartriclər üçün eyni dərəcədə məntiqlidir.

Real səhifə xərcini necə hesablamaq olar?

Səhifə xərcinin hesablanması: kartricin qiyməti kalkulyatorda onun resursuna bölünür
Səhifə xərcinin hesablanması: kartricin qiyməti kalkulyatorda onun resursuna bölünür

Səhifə xərcinin hesablanması: kartric qiyməti bölünsün resursa, rəngli printerdə hər rəng ayrıca toplanır, üstəgəl baraban kimi ayrıca hissələr
Səhifə xərcinin hesablanması: kartric qiyməti bölünsün resursa, rəngli printerdə hər rəng ayrıca toplanır, üstəgəl baraban kimi ayrıca hissələr

Sadə düstur:

Səhifə xərci = Kartricin qiyməti ÷ Resurs (səhifə)

Nümunə (şərti rəqəmlərlə): qiyməti 60 ₼, resursu 2 000 səhifə olan toner → 60 ÷ 2 000 = 0,03 ₼/səhifə. Eyni printer üçün qiyməti 100 ₼, resursu 4 000 səhifə olan "XL" kartric → 0,025 ₼/səhifə. Bahalı görünən kartric səhifə hesabı ilə ucuz çıxa bilər.

Daha dəqiq hesab üçün:

  1. Rəngli printerdə hər rəngin səhifə xərcini ayrıca hesablayıb toplayın (qara + mavi (C) + al-qırmızı (M) + sarı (Y)).
  2. Ayrı baraban (drum) bloku olan printerlərdə barabanın qiymətini də öz resursuna bölüb əlavə edin.
  3. Öz sayğacınızı yoxlayın. Kartrici quraşdıranda printerin konfiqurasiya/status səhifəsindəki ümumi səhifə sayını qeyd edin, kartric bitəndə yenidən baxın. Fərq — sizin real resursunuzdur. Bu, ISO rəqəmindən daha dəqiq planlaşdırma verir.
  4. Real resursu ISO rəqəmi ilə müqayisə edin. Çox kəskin fərq varsa, sənədlərinizin örtüyünə, çap rejiminə (məsələn, "yüksək keyfiyyət" rejimi) və printerin parametrlərinə baxın.

⚠️ Təhlükəsizlik

  • Toner kartricini açmayın və silkələyərkən ehtiyatlı olun: toner tozu nəfəs yollarına düşməməlidir. Tökülmüş toneri adi məişət tozsoranı ilə yox, yalnız toner üçün nəzərdə tutulmuş tozsoranla və ya nəm parça ilə təmizləyin.
  • Kartrici dəyişərkən printerin içindəki fuzer (termoblok — toneri kağıza əridən qızdırıcı hissə) çox isti ola bilər; ona toxunmayın.

Nə vaxt servisə müraciət etməli

  • Kartriclər sistemli şəkildə öz ISO rəqəminin yarısından da az çap edirsə və sənədləriniz sıx deyilsə.
  • Yeni kartric qoyulandan dərhal sonra printer "toner azdır/bitib" deyirsə və ya kartrici tanımırsa.
  • Səhifə xərcini hesablamaq üçün printerinizin sayğacını tapa bilmirsinizsə — servis mütəxəssisi status səhifəsini çıxarmağa kömək edə bilər.

Printeriniz üçün uyğun kartricləri kartriclər kataloqunda model adına görə axtara bilərsiniz.

Tez-tez verilən suallar

S: Qutuda 2 000 yazılıb, mən 1 500 çap etdim. Kartric qüsurludur? C: Mütləq deyil. ISO rəqəmi fasiləsiz çap və standart səhifələrlə ölçülür. Sıx sənədlər, kiçik çap işləri və (inkjetdə) başlıq təmizləmələri resursu azaldır. Fərq çox böyükdürsə və təkrarlanırsa, satıcı ilə əlaqə saxlayın.

S: Printerlə gələn ilk kartric niyə tez bitdi? C: Bəzi printerlərlə gələn "başlanğıc" kartriclərin resursu standart kartricdən az olur, inkjet printerlərdə isə ilk quraşdırmada mürəkkəbin bir hissəsi sistemi doldurmağa sərf olunur və bu ISO testinə daxil deyil.

S: ISO rəqəmi olmayan kartricin resursunu necə bilim? C: Ən etibarlı yol — öz printerinizdə sayğacla ölçməkdir: quraşdırarkən və bitəndə ümumi səhifə sayını qeyd edin.

S: Ağ-qara çap etsəm, rəngli inkjet kartriclər də sərf olunurmu? C: Bəli, ola bilər. Epson bildirir ki, bütün rənglər printerin xidmət əməliyyatlarında da istifadə olunur.

Mənbələr

  1. ISO — ISO/IEC 19752 (monoxrom toner resursu): https://www.iso.org/standard/88924.html
  2. IEC Webstore — ISO/IEC 19752: https://webstore.iec.ch/en/publication/110583
  3. ISO — ISO/IEC 24712 (rəngli test səhifələri): https://www.iso.org/standard/50017.html
  4. Standards New Zealand — ISO/IEC 24711:2021: https://www.standards.govt.nz/shop/isoiec-247112021
  5. Brother — Testing Method for Determining Stated Page Yield (ISO/IEC 19798): https://support.brother.com/g/s/id/pdf_pub/color_19798/declared_page_yield_iso19798_en_C02.pdf
  6. HP — LaserJet Page Yields: https://www.hp.com/pageyield/en-150/articles/laserJetPageYields.html
  7. HP — Inkjet Page Yields: https://www.hp.com/pageyield/en-150/articles/inkjetPageYields.html
  8. Epson — ISO Page Yields: Understanding how Epson determines page yields: https://www.epson.eu/pageyield
  9. Epson — Ink Yields (cartridge info): https://epson.com/ink-yield-cartridge-info
  10. Wikipedia — ISO/IEC 19752: https://en.wikipedia.org/wiki/ISO/IEC_19752