Lazer printerdən çıxan səhifədə mətnin və ya loqonun solğun "kölgəsi" bir az aşağıda yenidən görünürsə, yaxud toner barmaqla sürtəndə silinirsə, problem çox vaxt çapın son mərhələsi ilə bağlıdır: tonerin kağıza bərkidilməsi. Yaxşı xəbər budur ki, ilk addımların çoxu pulsuzdur və bir neçə dəqiqə çəkir. Bu məqalədə səbəbləri ən sadədən ən bahalıya doğru ardıcıllıqla yoxlayırıq.
Simptomu dəqiq tanıyın
- Kölgə (ghosting). Eyni səhifədə və ya növbəti səhifədə əvvəlki təsvirin solğun təkrarı görünür. Xerox bunu "qalıq təsvir" (residual image) adlandırır. Xerox-un servis sənədləri səbəb kimi barabanın düzgün təmizlənməməsini, fuzer valına yapışıb sonra kağıza geri düşən toneri (offset) göstərir; Xerox dəstək məqaləsi isə həll addımları arasında fuzerin dəyişdirilməsini də sayır.
- Toner silinir (zəif fiksasiya). Çap düzgün görünür, amma sürtəndə, qatlayanda və ya üstündən əl ilə keçəndə toner tökülür. Brother bu simptomu "poor fixing" adlandırır.
- Yaxma (smear). Təsvirin bir hissəsi kağızın hərəkət istiqamətində yayılmış olur.

Barmaqla sürtüləndə çapdakı toner yayılır — fuzerin toneri kağıza yaxşı bərkitmədiyinin əlaməti

Kölgə nümunəsi: səhifədə orijinal mətn və onun bir qədər aşağıda solğun təkrarı; aralıq ox ilə göstərilib
Səhifə boyunca uzanan xətlər başqa problemdir — onun üçün "Çap edilən səhifədə zolaqlar" məqaləmizə baxın. Ləkə və ya nöqtələr müntəzəm məsafə ilə təkrarlanırsa, "Təkrarlanan ləkə: defekt intervalını ölçüb hissəni tapmaq" məqaləsi daha uyğundur.
Lazer çapın son mərhələsi: fuzer nə edir?

Arxa qapağı açılmış lazer printerdə fuzer bloku — isti val və təzyiq valı; işdən sonra bu zona çox isti olur

Lazer çapın sxemi: toner barabandan kağıza ötürülür, sonra fuzerin isti valı və təzyiq valı arasından keçərək kağıza bərkidilir
Lazer printerdə toner (çox incə toz) əvvəlcə işığa həssas barabana (drum — fotobaraban), oradan isə elektrik yükü vasitəsilə kağıza köçürülür. Bu anda toner kağızın üstündə sadəcə toz kimi durur. Kağız sonra fuzerdən (termoblok) keçir: burada isti val və təzyiq valı tonerin hissəciklərini əridib kağıza sıxır. Fuzer istiliyi və təzyiqi birlikdə istifadə edir.
Bundan iki praktik nəticə çıxır:
- Fuzer kağızı kifayət qədər qızdırmırsa (məsələn, qalın kağız "adi kağız" rejimində çap olunursa), toner tam ərimir və silinir. Qalın kağız daha çox istilik udur, ona görə printerlərdə qalın kağız üçün ayrıca rejim var.
- Fuzer və ya baraban səthində toner qalırsa, növbəti dövrədə həmin toner kağıza yenidən düşə bilər — bu, kölgə kimi görünür.
Səbəblər: ən çox rast gəlinəndən başlayaraq
- Kağız növü ayarı uyğun deyil. Brother da, Xerox da kölgə və zəif fiksasiya üçün ilk addım kimi sürücüdəki (driver) kağız növünü yüklənmiş kağıza uyğunlaşdırmağı göstərir.
- Kağızın özü. Nəm, köhnə, qırışmış və ya printerin dəstəkləmədiyi kağız tonerin yapışmasını pisləşdirir. Xerox kölgə üçün ilk addım kimi kağızın ölçüsünün, növünün və qramının düzgün olduğunu yoxlamağı göstərir.
- Mühit. Brother-in sənədinə görə, aşağı rütubət və aşağı temperatur kölgəyə səbəb ola bilər. HP isə (Color LaserJet M880 təlimatında) yaxmanın daha çox ilişmədən sonra və ya isti, rütubətli mühitdə günün ilk çapında görüldüyünü qeyd edir.
- Baraban və ya toner kartrici. Köhnəlmiş və ya zədələnmiş baraban kölgə yaradır. Brother barabanı təmizləməyi, lazım olsa dəyişməyi tövsiyə edir; Xerox bəzi modellərdə toner kartricini dəyişməyi göstərir.
- Fuzer çirklənib və ya köhnəlib. Bütün sadə addımlardan sonra problem qalırsa, Brother fuzer çirklənməsi ehtimalında servisə müraciəti tövsiyə edir.
Addım-addım yoxlama
- Test edin. Böyük qara sahəsi və mətni olan bir səhifə çap edin. Kölgə varsa, onun orijinal təsvirdən nə qədər aşağıda olduğunu qeyd edin. Toner silinməsini yoxlamaq üçün çapı barmaqla yüngülcə sürtün.
- Kağız növünü uyğunlaşdırın. Kompüterdə çap pəncərəsində "Kağız növü" (Media Type / Paper Type) sahəsini yüklədiyiniz kağıza uyğun seçin. Kasetin (lotokun) öz ayarı varsa, onu da yoxlayın. Kyocera qeyd edir ki, proqram və ya sürücü ayarları idarəetmə panelindəki ayarlardan üstündür — yəni panelə düzgün yazmaq kifayət etməyə bilər.
- Kağızı dəyişin. Bağlı qablaşmadan təzə, quru kağız qoyun. Lazer printer üçün nəzərdə tutulmamış parlaq və ya örtüklü kağızdan istifadə etməyin.
- Qalın kağız, etiket və zərflər üçün uyğun növü seçin. Brother-in tövsiyəsi: zəif fiksasiyada sürücüdə "Improve Toner Fixing" (tonerin bərkidilməsini yaxşılaşdır) rejimini seçin; bu kifayət etməsə, kağız növünü "qalın" seçin.
- Bəzi Brother modellərində arxa qapağın içində iki yaşıl ling (zərf lingləri) var. Onlar adi çapda yuxarı vəziyyətdə olmalıdır — aşağıda qalarsa həm kölgə, həm zəif fiksasiya yarana bilər.
- İlişmədən sonra başlayıbsa, kağız yolunda qırıntı qalmadığını yoxlayın. HP M880 üçün belə halda ötürmə kəmərində (ITB) cırıq kağız parçası axtarmağı, sonra təxminən 10 səhifə çap edib yaxmanın keçib-keçmədiyinə baxmağı tövsiyə edir.
- İçini təmizləyin. Brother-in tövsiyəsi: səhifələr tonerlə ləkələnirsə, printerin içini quru, xovsuz (lint-free) parça ilə silin.
- Barabanı yoxlayın. Təlimatınızdakı qaydaya uyğun olaraq barabanı təmizləyin; köhnədirsə, yenisi ilə dəyişin. Ayrıca barabanı olan printerlərdə baraban da sərf materialıdır.
- Rəngli printerdə: HP-nin M855/M880 cədvəlində qeyd olunur ki, 94 mm aralıqla təkrarlanan defekt bütün rənglərdə görünürsə səbəb fuzerdir, yalnız bir-iki rəngdə görünürsə — həmin rəngin barabanı. Bu, həmin modellər üçün rəqəmdir; öz modelinizin cədvəlinə baxın.
⚠️ Təhlükəsizlik
- Fuzer çox isti olur. Brother ilişmiş kağızı çıxarmazdan əvvəl printeri 10 dəqiqə yanılı saxlamağı tövsiyə edir ki, daxili ventilyator "son dərəcə isti" hissələri soyutsun. HP fuzerə yalnız xüsusi tutacaqlarından toxunmağı yazır. Diqqət: istehsalçıların qaydası fərqlidir — Epson və HP əvvəlcə printeri söndürməyi deyir, Brother isə soyutma üçün ventilyatorun işləməsini istəyir. Öz modelinizin təlimatına əməl edin; hər iki halda isti hissələrə soyumadan toxunmayın. Fuzerin valına heç vaxt barmaqla toxunmayın.
- Toner tozu. Tökülmüş toneri adi məişət tozsoranı ilə yığmayın: Brother-in təhlükəsizlik xəbərdarlığına görə toner tozu tozsoranın içində alışa bilər. Quru, xovsuz parça ilə ehtiyatla silin, tozu udmamağa çalışın; yalnız toner üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi tozsoran istisnadır.
- Spirt, sprey, həlledici yox. Brother printerin içini və çölünü alışan maddələr, sprey və ya spirt/ammonyak tərkibli mayelərlə təmizləməyi qadağan edir — yanğın riski var.
- Barabanın səthinə toxunmayın. Barmaq izi çap keyfiyyətini korlayır. Barabanı birbaşa günəş işığında və ya uzun müddət otaq işığında saxlamayın.
- Elektrik. İçəridə təmizlik etməzdən əvvəl printeri söndürün.
- Zəmanət. Fuzerin sökülməsi və ya istifadəçi təlimatında olmayan sökmə işləri zəmanəti poza bilər. Brother həmçinin qeyd edir ki, zərərin qeyri-orijinal sərf materialından yarandığı sübut olunarsa, zəmanət dövründə də təmir ödənişli ola bilər.
Nə vaxt servisə müraciət etməli
- Kağız növü, təzə kağız, mühit və baraban yoxlandıqdan sonra kölgə və ya silinən toner qalırsa.
- Kölgə bütün rənglərdə eyni aralıqla təkrarlanırsa (HP M855/M880 cədvəlinin məntiqinə görə fuzer ehtimalı; modelinizin cədvəlinə baxın).
- Fuzerin valında görünən zədə, cızıq və ya yapışmış toner varsa.
- Printer fuzer və ya temperaturla bağlı xəta göstərirsə.
Fuzer bir çox modeldə ayrıca dəyişdirilən hissədir, amma isti olduğu və düzgün quraşdırılmalı olduğu üçün bu işi servisə həvalə etmək daha təhlükəsizdir. Printeriniz üçün baraban və kartricləri kartriclər kataloqunda, fuzer və digər hissələri isə ehtiyat hissələri bölməsində model adına görə axtara bilərsiniz. Diaqnostika və təmir üçün Xidmətlər səhifəsinə baxın.
Tez-tez verilən suallar
Kölgə yalnız qalın kağızda yaranır, adi kağızda yox. Niyə? Çox güman ki, qalın kağız "adi kağız" rejimində çap olunur. Sürücüdə kağız növünü "qalın" seçin; Brother printerlərində əlavə olaraq "Improve Toner Fixing" rejimini sınayın.
Toner kartricini dəyişdim, kölgə qalıb. Bəs indi? Kölgə yalnız kartricdən yox, barabandan və fuzerdən də yarana bilər. Kağız növü və kağızı yoxladıqdan sonra barabanı yoxlayın. Rəngli printerdə bütün rənglərdə eyni aralıqla təkrarlanan defekt bəzi modellərdə (məs. HP M855/M880) fuzerə işarə edir — öz modelinizin cədvəlinə baxın.
Səhər ilk çaplarda problem olur, sonra keçir. Bu normaldırmı? HP-nin qeydinə görə, yaxma isti və rütubətli mühitdə günün ilk çapında daha çox görülür. Printeri kondisioner, radiator və açıq pəncərədən uzaq saxlayın; problem davam edirsə, servis yoxlaması lazımdır.
Tökülmüş toneri necə təmizləyim? Quru, xovsuz parça ilə ehtiyatla silin. Adi tozsoran istifadə etməyin — toner tozu onun içində alışa bilər.
Mənbələr
- Brother — Improve the Print Quality (HL-L2400/L2460 seriyası): https://support.brother.com/g/s/id/htmldoc/printer/cv_hll2460dw/uke/html/GUID-EEC1EE16-C8ED-4BC3-B3C4-27B0AACF0D44_1.html
- Brother — Clean the Machine: https://support.brother.com/g/s/id/htmldoc/printer/cv_hll2460dw/uke/html/GUID-A8AA3A79-F544-4195-BF93-8E534CD94B9E_1.html
- Brother — Paper is Jammed inside the Machine: https://support.brother.com/g/s/id/htmldoc/printer/cv_hll2460dw/uke/html/GUID-ACEEC26B-103A-45C3-8C5C-24DE95E37B7D_1.html
- Brother — Replace the Drum Unit: https://support.brother.com/g/s/id/htmldoc/printer/cv_hll2460dw/uke/html/GUID-5F414653-A427-4173-BF17-01A1C585A2CE_1.html
- Xerox — AltaLink B8245/55/70 User Guide, Print-Quality Problems and Solutions: https://www.xerox.com/technical_product_documentation/AltaLink_B8245_55_70_Series_Multifunction_Printer/User_Guide/en_EN/Xerox/Xerox/0000586848.html
- Xerox — C325 User Guide, Ghost Images: https://www.xerox.com/technical_product_documentation/C325/User_Guide/en_EN/Xerox/Xerox/0001444850.html
- Xerox — Residual Image or Ghosting on Prints (KB0231755): https://www.support.xerox.com/en-us/article/KB0231755
- Xerox 3050 (köhnə model) Service Manual, CQ 28 Offsetting and Residual (ManualsLib nüsxəsi): https://www.manualslib.com/manual/1647226/Xerox-3050.html?page=367
- HP — Toner Smear (Color LaserJet M880 PQ Troubleshooting): https://www.hp.com/cpso-support-new/pq/M880/blacktonersmear_2.html
- HP — Lines or Spots Repeating at Various Intervals (M855): https://www.hp.com/cpso-support-new/pq/M855/defectspacing.html
- HP — How to Remove the Fuser (CP5525): https://www.hp.com/cpso-support-new/pq/CP5525/howtoremovefuser.html
- Kyocera — ECOSYS P2040dn/dw Operation Guide (PDF): https://dam.kyoceradocumentsolutions.com/content/dam/gdam_dc/dc_global/document/manual/product_021/ECOSYSP2040dw_EN.pdf
- Brother HL-L2305W Online User's Guide, təhlükəsizlik qeydləri (ManualOwl nüsxəsi): https://www.manualowl.com/m/Brother%20International/HL-L2305W/Manual/604936?page=8
- SUNY Graphic Design and Print Production Fundamentals — 6.4 Electrophotographic Process: https://courses.lumenlearning.com/suny-graphicdesign/chapter/6-4-electrophotographic-process/